Азтай тоглогч хорин хэд орчим насны хархүү байлаа. Рулет тоглож байгаа ажээ. Тавьсан тоон дээр нь рулетийн зүү хэд дараалаад зогсчихож. Ёстой сохор аз, эсвэл азын тэнгэр ивээнэ гэдэг л энэ байх. Хамгийн сүүлд нь сондгой тоог сонгоод тавихад “7” доор зогсож мөнгөө хоёр дахин өсгөв. Лав хоёр зуу мянга орчим доллар, магадгүй түүнээс дээш хожлоо гээд тэр хавийн хүмүүс ярилцаж байв. Залуу өнөөдөртөө хангалттай гэж үзсэн бололтой болихоор шийдлээ. Удахгүй залууг аюулгүйн албаны хүмүүс анхаарал хамгаалалтандаа авав. Тэгээд казиногийн эрх мэдэлтэй хэн нэгэн хүн уулзан баяр хүргэнэ. Лимузин захиалж өгөөд тансаг үнэтэй зочид буудлын өрөөг санал болгоно. Тэрнийхээ дараа буудалд нь сайхан хүүхнүүдийг үйлчилгээнд илгээж жаргаана. Мэдээж янз бүрийн үнэтэй тансаг чамин юм авахууулах санал тавьдаг. Баярлаж хөөрсөн, сэтгэл нь догдолсон залуу амар олдсон мөнгөө хамаагүй үрэн таран хийнэ гэдгийг Галаа гадарлаж байлаа. Хялбар замаар олдсон мөнгийг хүн амархан үрж зарахдаа сэтгэл үл төвдөх биш үү. Казино мөнгөө гаргах, алдах дургүй, түүнийгээ буцааж авахын тулд нэр хүндээ бодон аль болох хуулийн дагуу шударга зарчмыг баримталсан дүр эсгэж мөнгөө буцаах юм болгоныг хийнэ гэдгийг Галаа туршлагаасаа гадарлана л даа.
Мөрийтэй тоглоомд донтох, компьютер тоглоом, архи, хар тамхи, хүүхэнд донтох зэрэг олон дон шүгэлдэгээс хүнийг хамгийн хурдан, ахархан богино хугацаанд дампууруулж, сэтгэлийн дарамтад оруулдаг нь казино юм шиг. Алдсан хүн бараг л цусаар уйлж, шээх нь холгүй болдог билээ. Галаа ч гэсэн хэрхэн мөнгөө алдаж байснаа бодохоос яс нь хавталзах шиг боллоо. Уйлмаар, гэвч нулимс нь гарахгүй болтлоо цөхөрч л байсансан.
Ер нь барууны байгуулсан систем бол маш зальжан ухаалаг систем юм. Энд хүнд мөнгийг өгвөл өгсөн шиг өгч чаддаг. Гэхдээ яаж ийж байгаад буцаагаад авч чаддаг. Ингэж байж л нийгэм хөгждөг аж. Мөнгийг их хэмжээгээр хүний мэдэлд байлгаснаас мөнгөөр дамжуулан ямар нэгэн байдлаар бараа материал болгон хурдан хувиргаж байх нь эдийн засгийг хурдан эргэлтэнд оруулж, хөгжлийг хурдасган нийгмийг амилуулдаг. Мөнгө бол эдийн засгийн цус бөгөөд аль болох хурдан эргэлдэж байвал тухайн эдийн засаг төдий чинээ эрүүл саруул байна гэсэн үг ажгуу. Тиймээс жилийн $100,000-ийн орлоготой Жон, $30,000-ийн орлоготой Пол хоёрын банкны дансан дахь хадгаламж ойролцоо байхад гайхаад байх зүйлгүй. Дээр нь зэрэг зиндаанд нь тааруулаад хүн авахаас өөр аргагүй бараа үйлчилгээг санал болгон, их мөнгөтэй хүнээс ихийг, бага мөнгөтэй хүнээс багыг салгаж байхаар бизнесийн орчинг буй болгоно. Хүний шунал нь байвч мөнгө нь хүрэхгүй байдгийг тооцоолон зээлийн систем бий болгосоноор хэн нэгний хүсэл шуналыг хангах боловч эргээд тэр хүнийг дарамтанд оруулан ажил алба, амьдрал ахуйдаа хариуцлагатай хандуулчихна. Үүнийг тэсч чадаагүй зарим нь сэтгэлийн дарамтад орж амиа хорлох, мэдрэл нь муудах, сэтгэл түр ч атугай сэргээх хэрэгсэл болох архи, хар тамхинд орох нь бий. Өртэй хүн сэтгэлийн дарамттай байдаг тул ажил албаа Монголд байдаг шиг тийм амархан сэтгэл үл төвдөн хаяж чаддагүй аж. Гэвч юм бүхэнд зохистой харьцаа байх ёстой, тэр нь алдагдвал хямралд ордог болохоор хүний хүсэл шуналыг хангах гэсэн хэт их зээлжүүлэг, бараажуулалт нь капиталист хямралыг дууддаг болов уу?
Ашгүй Кент, Адам хоёр ханасан бололтой явъя гэсээр ирэв.
Буудалдаа хүргүүлэх замд Энхээгийн тухай бодол дахин орж ирэв. Гэвч цаг дэндүү орой болжээ. Шөнийн 2 цагийн үед утасдалтай нь биш. Маргааш ямарч байсан залгая гэж бодлоо. Ингэж элдэв юм бодож шаналж байснаас сэтгэлээ эвтэйхэн илчилье. Дүүрсэн хэрэг бүтвэл бүтнэ л биз. Бүтэхгүй бол тэр биз. Гэхдээ л мань хүн жаахан айж байлаа. Яагаад гэвэл дурласан учраас Энхээг болзоонд урихад зөвшөөрөөсэй, бүтэхгүй бол яана даа гэж арван найман наст шиг ихэд догдлон түгшиж байв. Хэрэв хэн нэгэн таалагдсан бүсгүй рүү залгаж болзоонд урих бол ингэж айж түгшиж санаа нь зоволгүй чөлөөтэй яриад л хөнгөхөн панаалдах байсан байхдаа хэмээн бодов.
Нэг л мэдэхэд өглөө болчихсон сэрүүлэг хангинаж байлаа. Зарим өглөө сэрүүлэгний дуу шиг муухай юм байхгүй дээ. Галаа нойрондоо тун харам хүн бөгөөд хэрэв хэн нэгэн ямар нэгэн учир шалтгаанаар унтаж байхад нь сэрээвэл ихэд уурсдаг юм. Сэрүүлгээ сонсон босох уу болих уу хэмээн хэвтэж байтал утас нь дуугарлаа. Босс нь ярьж байгаа аж. Галаагийн имэйлүүдийг авсан. Ажил хэрэг урагштай явж байгаад баяртай байна гэв. Полтой хамт Стив, Жереми хоёр ирж гэрээг үзэглэх болжээ. Стив бол баруунд боловсрол олсон үй олон чадварлаг хятадуудын нэг. Компаний ахлах инженер хийдэг, толгойтой эелдэг залуу боловч гүйлгээ ухаан муутай чигээрээ сэтгэдэг мэт Галаад санагддаг. Учир нь Хятад орон хүмүүсээ ягштал нь ажил хийлгэж хөдөлмөрлүүлж сургадаг боловч хэт их ачаалал, онолын сургалт нь хүүхдүүдийг чөлөөтэй сэтгэн бодох зав өгөлгүй өсгөдөг аж. Тийм боловч ихэнхи дорнын ард түмний адилаар төрөлхийн зальжин хүмүүс тул гүйлгээ ухаантай хүмүүсээр дутдагүй Хятад болон дорнод азийнхан Нэгдсэн улсын жижиг бизнесийн зах зээлд дорхоноо хүчээ авчээ. Баруунд гарсан хятад залуусын хэв маягаар өөртөө англи нэр “Стив” гэдгийг өгчээ. Жинхэнэ хятад нэр нь дуудахад түвэгтэй гэж үзсэн тул энэ нэрээрээ хүнтэй харьцсаар одоо түүний жинхэнэ нэрийг санадаг хүн бараг байхгүй. Анх Галаатай танилцан Монгол гэдгийг сонсонгуутаа танай манай улс нэг байсан ухааны юм ярьж ихэд зэвүүг нь хүргэж байлаа. Тэгээд бас монголчуудыг Хятадын нэг хэсэг үндэстэн, Хятадаар ярьж сэтгэдэг гэсэн ойлголттой байхыг нь яана. Ерөнхийдөө Хятад хүмүүс Монгол хүн, Монгол орны тухай буруу ойлголттой байдгийг Галаа мэдэх тул яваандаа түүнийг өршөөсөн. Ямар түүний буруу биш. Цаанаас нь тархийг нь угаачихсан юм чинь. Монгол орны тухай буруу ташаа ойлголт хөрш зэргэлдээ хоёр орны ард түмэнд ихэд дэлгэрсэн байдгаас болоод Орос юм уу Хятад хүмүүстэй юм ярихаар анхнаасаа л зэвүү дургүй хоёр нь зэрэг хүрнэ. Эдгээр орны олонхи хүмүүс Монгол гэхийг сонсоод манай улсын хэсэг байсан, Орос, Хятадаасаа шалтгаалаад Монголчуудыг оросоор юм уу хятадаар ярьдаг гэж ярина. Ийм учраас Монголын тухай буруу ойлголт дэлхийгээр тараад байгаа мэт. Оросууд нь Москвад байхдаа би цэвэр орос эх оронч хүн гээд цээжээ дэлдэх мөртлөө, Нью-Йоркт ирэхээр өөрийгөө еврей гэж ярьдаг нь инээдэмтэй.
Жереми бол Стивээс эсрэгээрээ чөлөөтэй задгай сэтгэдэг чинээлэгдүү Австрали айлд өссөн залуу. Ухаалаг сэргэлэн боловч мансууруулах бодис хэрэглэдэг хүн. Анх Галаа түүнийг нь анзааралгүй үе үе царай нь улайгаад логик холбоос муутай хачин зүйл ярихыг нь гайхдаг байв. Дараа нь мань хүн мансууруулах бодисоо хэрэглэчихсэн байдгийг нь гадарлах болжээ. Таблет (tablet-голдуу хавтгай дугираг хэлбэртэй ) эсвэл пилл (pill-зууван гонзгой) хэлбэртэй савласан мансууруулах бодисоо $100 –аар авч хэрэглэнэ. Эрүүл үедээ ярина гэж алж өгнө. “Адам, Жефферсон нарыг яагаад Үндсэн хууль хийсэн, баталсан бэ? гэвэл та бидний амьдралыг баяжуулж сайжруулахын тулд л хийсэн юм. Бид яагаад энэхүү гэрээг байгуулах гэж байгаа вэ? гэвэл та бидний үйл ажиллагааг сайжруулж ашиг өгөх гэж байгаа тулд л байгуулж байгаа юм аа” гэж ирээд л яриагаа тодотгон янкуудын (yank) толгойг эргүүлж эхлэх уран яриагаа эхлэх байхдаа гэж бодон Галаагийн инээд хүрэв. Нөгөө талаар мань хүн нууц байгууллагын (freemasonry) гишүүн (mason) тул цаанаасаа далдын маш их хүчтэй дэмжлэгтэй. Үл ойлгогдох сонин тэмдэг бүхий бөгжтэй. Тэд өнөөгийн ертөнцийн бас л нэг далдын хүчтэй тоглогчид бөгөөд олон хүчирхэг улс төрчид эдэнтэй холбоотой буюу бүр гишүүн нь ч байх нь бий. Тус байгууллага нь эдийн болон улс төрийн хүчирхэг нөлөөгөө ашиглан үйл ажиллагаагаа явуулж өөрсдийн хүмүүсээ чухал байр сууринд тавин дэмжих аж. Тиймээс аль чадварлаг ухаалаг оюутнуудыг сонгон өөрсдийнхөө эгнээнд элсүүлэн хойшдын замаа тавихаар барахгүй тэднээ түрүүн дурдсанаар ажил амьдралын ахиц дэвшилд нь хүчирхэг сүлжээгээ ашиглан дэмждэг. Гэхдээ Жереми үе үе тансаглах, зугаацах маягаар мансууруулах бодис нууцаар хэрэглэдэг болохоос донтчихсон хүн биш юм.
“Гео систем” дээр ээлжилт уулзалтаа хийчихээд Галаа бушуухан л Энхээ рүү залгахаар яарч байлаа. Одоо Галаагийн үүрэг үндсэндээ дууссан байлаа. Удахгүй Пол, Стив, Жереми нар ирэн гэрээг дуусгах болсоныг “Гео систем”-д мэдэгдэв. Гарахынхаа өмнө хүлээлгийн танхимд байгаа Монгол зургийг дахиж харлаа. Анх энэ зургийг хараад ихэд бэлэгшээж байсансан. Мухар сүсэг гэх үү? Дорнын сэтгэлгээний онцлог гэх үү? Түүний өвөг дээдэс алив юмыг бэлэгшээж л байсан. Аав нь ч гэсэн аливаа үйл хэргийг ихэд бэлэгшээдэг байсан энэ зан цусанд нь шингэжээ гэдгийг гэнэт өөрөө анзаарлаа. Хэдий мань хүн Монгол сэтгэлгээндээ их шүүмжлэлтэй ханддаг, мухар сүсэгт итгэдэггүй боловч өөрийн эрхгүй аливаа зүйлд ихэд бэлэгшээдэг нь Монгол хүний онцлог чанараа өөрийн эрхгүй хадгалсаар ирсэн нь сонирхолтой. Ер нь мухар сүсэг, бэлэгшээх явдал хоёрыг юугаар ялгах вэ? Яагаад Монгол хүн аливаа асуудалд бэлэгшээж хандах дуртай байдаг юм. Энэ чинь монгол хүний сэтгэлгээний бусдаас ялгарах онцлог болж чадах уу? зэрэг нь асуулт болж үлдэж байгаа билээ. Ямар ч байсан бусад улс үндэстэнүүд Монголчууд шиг ямар нэгэн юманд бэлэгшээдэггүй юм. Эсвэл энэ чинь хүний зөн совин, цаанаас заяасан хувь тавилан, үйл хэргийн тэмдэг дохио байдаг юм бол уу? Энэхүү зургийг хараад ажил үйлс нь амжилттай эхлэхийг бэлэгшээж зөн совингоороо мэдэрсэн нь үнэн билээ.
Энхээ намуухан цоглогоор “Hello” гэж дуугармагц Галаагийн дотор нэг л сонин болоод явчихлаа. Энхээ Галааг залгаж байгаад бага зэрэг гайхаж байгаа бололтой байлаа. Галаа эхлээд мэнд ус мэдэхээс авахуулаад сонин сайхан ярьж бага зэрэг тойруулан байснаа аажмаар санаагаа ойлгуулан хаа нэг газар уулзаж ярилцъя гэв. Энхээ эргэлзэж байгаа бололтой хариу хэлэлгүй жаал удсанаа утсаар яриад байж болохгүй юм уу? гэж асуув…
Ямарч байсан утсаар эвтэйхэн ятгасны хүчинд Энхээтэй цаг болзон уулзахаар боллоо.
Ё. Гантулга
2009 оны 12 дүгээр сар 06
Filed under: өгүүлэг- fiction | Tagged: Mongol zurag-9 | 1 Comment »













